Het mooist waren de ochtenden. Twee, drie klippers in een doodstille, door hoge heuvels omsloten baai en de geur van vers gezette koffie. De schipper is al op. Natuurlijk is de schipper op. De schipper is altijd op.
‘Morning Umit’. ‘Morning mister. Did you sleep well? Coffee? Tea? And how do you want your eggs?’ Boiled. Three minutes. Maar dat kan wachten. Eerst maar ’s een stukje zwemmen.
Zo zou je elke dag wakker moeten worden. Niet wetend waar je bent; niet wetend wat voor dag het is. Je plons doorbreekt voor één tel de pastorale ochtendstilte. Dan keert de rust terug. Cruise je drijvend op je rug en innig tevreden door het als een spiegel zo vlakke water. Dit is het leven zoals het geleefd moet worden. Straks komt de zon er nog bij.
We hadden ons ingescheept in Marmaris, een vuiltje in een tranend oog. Erg toeristisch, veel vernield en lawaai tot diep in de nacht. ‘Bruisend nachtleven’, heet zoiets in de folders. Niemand van de passagiers kon de slaap vatten. Eentje maakte zelfs nog ruzie. ‘Kuttekoppen!’, schreeuwde hij boos vanuit zijn hut. Zelfs de sterren verbleekten.
Maar toen - het was nog vroeg in de morgen - werd het anker gelicht en koos het schip zee, zachtjes brommend op de motor. Dat staat goed. Thuiskomen van vakantie en vertellen wat je op reis allemaal hebt gezien, wat je allemaal nog meer hebt toegevoegd aan je intellectuele bagage. Je laat foto’s zien van die gave, in de rotsen uitgehouwen graftombes van het oude Kaunos. Vertelt ook (als ze tenminste niet net waren ondergedoken) over die lieve schildpadden op het strand van Istuzus. En je herhaalt de verhalen natuurlijk, die je van Uhmet hoorde, de schipper van de ‘Grandi 1′, een zeebonk die net zo makkelijk een nieuwe koers uitzet als de geschiedenis oproept van het imposante, door kruisridders gebouwde kasteel van Bodrum.
Maar wat bleef uiteindelijk het meest bij van die zalige zwerftocht langs de kust van het oude Turkije? Het luieren. Dat verrukkelijke leven op het slome ritme van tegen de mast tikkend tuig, klapperende zeilen en ratelende ankerkettingen. Ergens, ver achter de dampende horizon, lag Aphrodisias. Door de reisgids omschreven als ‘een van de mooiste Romeinse steden van Turkije’. En eigenlijk hadden we ook de resten van Milete moeten bezoeken, de door de Grieken gebouwde metropool waar Herodotus de grondslag legde voor de westerse geschiedschrijving en waar het genie Hippodamus als eerste een in rechthoeken verdeelde stad ontwierp.Wij echter, wij lagen liever te dommelen op de op het voordek neergelegde matrasjes. Of dronken een glas witte wijn onder de luifel bij de stuurhut. Of lazen eindelijk ‘De Ontdekking van de Hemel’, dat thuis al zo lang in de boekenkast stond en waaraan je niet eerder durfde te beginnen omdat je de rust niet vond. Tussen ‘– Ogenblik! Wat is er? Opdracht volbracht De zaak is rond tot.’Wie denken ze eigenlijk dat ze zijn, die parvenu’s! Geef antwoord!- liggen niet minder dan 901 pagina’s. Maar hier, op het goede schip ‘Grandi 1′ hielden we zelfs nog tijd over.
Jawel, ook later in de week voeren we in zo’n rondvaartschuit met Perzische tapijtjes op de vloer een aantal keren naar de wal. Maar dat was meer omdat we trek hadden in kreeft. Of iets dat kalkan heette, een vis waarvan we vermoeden dat het tarbot was. De kust van Turkije, zoals ooit de hele kust van Turkije geweest moet zijn. Een kiezelstrand bedekt met roestend ijzer en pluizige stukken touw, een in een verbrokkeld betonnen dammetje overlopende steiger van versplinterd sigarenkistjeshout en daarachter het met gerafelde vlaggetjes opgesierde restaurant met strooien dak. ‘Welcome my friends, welcome’. Dat was de als een knipmes buigende eigenaar. Aten we ooit zo lekker die week? Natuurlijk, Umit en zijn bemanning konden er ook wat van. Die siskebabs zou je bedoelen. En die Turkse salades. Maar hier, in die uit losse keitjes opgetrokken strandtent vol uitgebleekte kleurenfoto’s en verlepte geraniums, stond een sterrenkok. Of was het een kokkin, de vrouw wellicht, die later aan ons tafeltje verscheen met de vraag of we een toetje wilden? Althans, dat meenden we uit haar woorden te moeten opmakken. Maar we hadden genoeg gegeten. Om ook nog te laten merken dat we het allemaal geweldig lekker hadden gevonden, gaf één van ons haar een kus op het voorhoofd. Wat in het gloeiende licht van de ondergaande zon nog een heel romantisch beeld opleverde.
Zeilen als Odyssee. Een sprookje verteld door bollende zeilen, krakend want en een zog dat van genoegen begon te zoemen. Zo snel scheerden we over de golfjes van de Middellandse Zee, dat we vanuit de verte op een meeuw moeten hebben geleken. Een meeuw op zoek naar een kleine, stille baai waarin hij de nacht kon doorbrengen. Ephesos? Natuurlijk hadden we nog een keer naar die imposante ruïnes van deze Grieks-Romeinse stad toe gemoeten. Tenslotte waren we er bij een eerste bezoek – eind jaren tachtig – door een gids in nauwelijks anderhalf uur doorheen gesleurd. En hadden we elkaar bezworen dat we er nog een keer terug zouden keren. Maar dan langer zouden blijven.Op die lome, lauwe middag echter, wiegend op de rede van Yeninhishar, keken we toevallig net een andere kant op toen Uhmet de beroemde stad ter sprake bracht. ‘What do you want tomorrow?’ Wij wilden niets, helemaal niets. Wij wilden alleen maar verder luieren. Luisterend naar het langs de scheepsromp babbelende water, het geflip-flap van blote voeten over het dek en het geneuzel van een verre, over de baai waaierende stem van de muezzin die vanaf gindse minaret de tijd riep. ‘Aaahh-aaachch…’Zes uur? Zeven uur? Och wat maakte het ook uit. Opnieuw vielen de ogen toe.
Rob van den Dobbelsteen
Bovenstaand verhaal is gebaseerd op een van de 8-daagse, langs de Turkse kust voerende zeilreizen, die tussen half april tot eind oktober worden georganiseerd door Tussock Cruising. Van tijd tot tijd zijn er ook speciale themacruises die onder leiding staan van deskundigen. Onderwerpen: natuur, beauty, fitness, fotografie, koken, schilderen, literatuur en yoga. Meer informatie:Tussock Cruising, Walikerstraat 14, 3811 WT Amersfoort, telefoon (033).422.00.55 en/of internet, www.tussockcruising.com
De Verenigde Naties heeft een verslag uitgebracht waaruit blijkt dat zij verwachten dat het wereldwijde toerisme zal dalen in 2009 dankzij de verslechterende economische omstandigheden. 
Gelukkig is het niet waar, maar Ryanair heeft - in haar niet aflatende zoektocht naar nieuwe verborgen toeslagen - overwogen om geld te vragen voor toilet gebruik aan boord van haar vliegtuigen. 